۱۲ خرداد ۱۳۶۷ آیت‎الله هاشمی رفسنجانی در حالی به‎عنوان جانشین فرماندهی کل قوا از طرف امام منصوب شد که اوج درگیری و رویارویی ما و آمریکا بود، این انتصاب چنان برای نظامی‎ها امیدوارکننده بود که احساس می‎کردند با بسیج امکانات کشور برای جنگ، تحقق دهنده آرمان امام در میدان نبرد خواهند بود.از سوی دیگر برخی از سیاسیون که او را به‎عنوان رییس مجلس سوم می‎شناختند امیدوار شدند با این انتصاب می‎توان از شر جنگ نیز خلاص شد. سقوط شلمچه، فاو، جزایر مجنون، حملات شیمیایی به حلبچه، حمله سراسری عراق، و هدف قراردادن هواپیمای ایرباس توسط آمریکا کار را برای آیت‎الله‌هاشمی آن‎چنان پیچیده و سخت کرد که چاره را نه در میدان نبرد عاشورایی که در میز دیپلماسی برای صلح، یافت. در آستانه سالروز پذیرش قطعنامه ۵۹۸، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام، طی گفت‎وگویی به تحقیقات ما در زمینه برخی زوایای پایان جنگ کمک کرده و به سؤالات‌ هفته نامه پنجره پیرامون روند پایان جنگ پاسخ داد.

در تاریخ 29 تیر 1367 و در سالگرد کشتار خونین مکه معظمه، حضرت امام خمینی (س)  پیامی خطاب به ملت ایران صارد کردند. در بخشی از این پیام حضرت امام در خصوص قعطنامه 598 می فرمایند : ....در آینده ممکن است افرادى آگاهانه یا از روى ناآگاهى در میان مردم این مسئله را مطرح نمایند که ثمره خونها و شهادتها و ایثارها چه شد. اینها یقیناً از عوالم غیب و از فلسفه شهادت بیخبرند و نمى‏دانند کسى که فقط براى رضاى خدا به جهاد رفته است و سر در طبق اخلاص و بندگى نهاده است حوادث زمان به جاودانگى و بقا و جایگاه رفیع آن لطمه‏اى وارد نمى‏سازد.

این بخش این پیام بدین شرح است : 
و اما در مورد قبول قطعنامه که حقیقتاً مسئله بسیار تلخ و ناگوارى براى همه و خصوصاً براى من بود، این است که من تا چند روز قبل معتقد به همان شیوه دفاع و مواضع اعلام شده در جنگ بودم و مصلحت نظام و کشور و انقلاب را در اجراى آن مى‏دیدم؛ ولى به واسطه حوادث و عواملى که از ذکر آن فعلًا خوددارى مى‏کنم، و به امید خداوند در آینده روشن خواهد شد و با توجه به نظر تمامى کارشناسان سیاسى و نظامى سطح بالاى کشور، که من به تعهد و دلسوزى و صداقت آنان اعتماد دارم، با قبول قطعنامه و آتش بس موافقت نمودم؛

فریبرز خوب نژاد از افراد فعال در اردوگاه های اسارت رژیم بعثی عراق ماجرای پذیرفتن قطعنامه از سوی ایران در 27 تیر ماه 67 و سپس پذیرفتن آن از سوی صدام در یک ماه بعد را این گونه روایت می کند:

نزدیک به دو سال بود که اخبار مهمی از پیروزی های رزمندگان اسلام در جبهه ها دریافت نمی شد و طبعا ابهامات و پرسش های جدی در ذهن آزادگان ایحاد شده بود. در ماه های آغازین سال 1367 این ابهام و پرسش ها به نگرانی و تردید جدی در مورد آینده جنگ تبدیل شد.

با پیشروی های ارتش عراق در این ماه ها و سرعت عملیات پشت سر هم ارتش عراق و تبلیغات گسترده ای که در رسانه های عراق در تهییج و تشویق مردم صورت می گرفت، غم سنگینی بر فضای ذهنی آزادگان سایه افکنده بود. فعالان فرهنگی و چهره های تأثیر گذار اردوگاه بر آن شدند که برای زدودن آثار این فضا برنامه های تبلیغی مناسبی برای انتقال به عموم  تدارک دیده شود.

به یاد دارم در یکی از جلسات برنامه ریزی که محرمانه هم برگزار می شد، هر کدام خبر رسمی انتصاب جناب آقای هاشمی به جانشینی فرماندهی کل قوا را تحلیل می کردند. در مجموع دو تحلیل ارایه شد؛ عده ای بر این باور بودند چون عراق دوباره دست به تجاوز زد، ایران قصد دارد از خطوط  قرمز گذشته مانند حمله نکردن به مناطق مسکونی و غیر نظامیان چشم پوشی و در واقع سرنوشت جنگ را یکسره کند؛ بنابراین، نباید فرماندهی چنین کارهایی به عهده حضرت امام باشد. از میان جمع برادری از فرماندهان تیپ 57 حضرت ابوالفضل به نام (فواد فرد) تحلیل دومی ارایه داد.
 

وزیر سپاه در ایام دفاع مقدس با اشاره به نامه محسن رضایی برای درخواست تجهیزات، گفت: من نامه رضایی را برای فتح بغداد می‌دانم نه پایان جنگ. او گفت اگر می‌خواهید ما بغداد را بگیریم این امکانات را به ما بدهید.

به گزارش "تابناک" به بهانه سالروز پذیرش قطعنامه در تیرماه 1367 از سوی بنیانگذار جمهوری اسلامی، خبرگزاری فارس گفتگویی با محسن رفیقدوست انجام داده است که اهم مطالب آن به شرح زیر است:

* انقلاب اسلامی که پیروز شد در مقابل مردم، ارتشی قرار داشت که به دست ملت به شدت تضعیف شده بود. در حقیقت در زمان آغاز جنگ تحمیلی به خوزستانی حمله شد که لشکر 92 زرهی آن فقط 2 تانک در اختیار داشت و بقیه‌اش توسط مردم از کار افتاده بود.

* هرچند ایران پیش از انقلاب ژاندارم منطقه و متحد آمریکا بود ولی با وقوع انقلاب، شوروی هم احساس خطر کرد. وقتی من وزیر سپاه بودم سفیر گوباچف آمد ملاقات من و گفت من نیامدم ملاقات وزیر سپاه بلکه آمدم تا با یکی از انقلابیون دیدار کنم. من به او گفتم ما حس می‌کنیم شوروی یکی از دشمنان انقلاب است. گفت درست است؛ مارکسیسم 70، 80 سال با این شعار که دین افیون توده‌ها است 2 میلیارد نفر از مردم جهان را در اختیار داشت اما یکدفعه زیر گوشش یک انقلاب با ایدئولوژی پیروز شد.

 

رهبر کبیر انقلاب در قطعنامه 598 در یک عرصه به ختم جنگ رضایت دادند اما جبهه‏ های جدیدی را در دیگر عرصه‏ ها بر علیه دشمن باز کردند. هرچند این جنگ دیگر از صبغه نظامی برخوردار نیست، اما همچنان می‏توان زبانه‏ های آتش نبرد میان اسلام و کفر و در رأس آنها نبرد فرهنگی با دشمن را به وضوح دید.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی 598، در بیست و دومین سالگرد پذیرش قطنامه 598 در همایشی با عنوان "پذیرش قطعنامه 598، فرآیند یا برآیند؟ "به واکاوی ابعاد فرهنگی، سیاسی و نظامی قطعنامه در میزگردی با حضور سردار علائی (مشاور عالی ستاد کل نیروهای مسلح) و حجت الاسلام والمسلمین میرباقری (رئیس فرهنگستان علوم اسلامی) خواهیم پرداخت.

علاقه مندان به این همایش می توانند از طریق تماس با شماره 2927220 (0251) یا ارسال ایمیل به info@598.ir در این همایش شرکت نمایند.